انتخاب یک رشته تنها به علاقه نیست؛ باید بدانید در طول چند سال چه می‌خوانید، پس از فارغ‌التحصیلی چه گزینه‌هایی دارید و این رشته با ویژگی‌های شما هم‌خوانی دارد یا نه. رشته‌های گروه فنی و مهندسی، دانش نظری علوم پایه را به محصولات، سیستم‌ها و زیرساخت‌های واقعی تبدیل می‌کنند و بزرگ‌ترین ظرفیت دانشجوپذیری کنکور را دارند. در ادامه، رشته مهندسی اپتیک و لیزر را در گروه «فنی و مهندسی» بررسی می‌کنیم.
معرفی رشته
برای شناخت یک رشته، سه سؤال اساسی وجود دارد: چه می‌خوانیم، کجا می‌خوانیم و پس از فارغ‌التحصیلی چه کار می‌توانیم بکنیم. در ادامهٔ این مقاله، این سه سؤال را برای رشته مهندسی اپتیک و لیزر پاسخ می‌دهیم.
گرایشهای رشته
در طول دوره یا پس از آن، مسیرهای مختلفی برای تخصصی‌شدن در مهندسی اپتیک و لیزر وجود دارد. فهرست زیر نمونه‌هایی از این مسیرها را نشان می‌دهد:
- اپتیک
- لیزر
- اپتوالکترونیک
دروس اصلی رشته
عنوان و ترتیب دقیق دروس مهندسی اپتیک و لیزر میان دانشگاه‌ها و برنامه‌های آموزشی مختلف تفاوت دارد و دروس کارآموزی یا عملی نیز در برخی برنامه‌ها ارائه می‌شوند. با این حال، مهمترین دروس این رشته را میتوان در فهرست زیر دید:
- ریاضی عمومی و معادلات دیفرانسیل
- فیزیک پایه و آزمایشگاه فیزیک
- الکترومغناطیس
- مکانیک کلاسیک
- آشنایی با مدارهای الکتریکی و الکترونیک
- برنامه‌نویسی یا روش‌های محاسبات مهندسی
- اپتیک هندسی و اپتیک موجی
- اپتیک فوریه
- فیبر نوری و مخابرات نوری
- اپتوالکترونیک
- آشکارسازها و منابع نوری
- روش‌های اندازه‌گیری و ابزار دقیق نوری
پیش‌نیازهای دبیرستانی
برای ورود به مهندسی اپتیک و لیزر و درک بهتر دروس دانشگاهی آن، توجه به دروس زیر در دوران دبیرستان مفید است:
- فیزیک
- ریاضی
- هندسه
- شیمی
- زبان انگلیسی
آینده شغلی و بازار کار
بازار کار مهندسی اپتیک و لیزر را نمی‌توان با یک عدد یا یک جمله خلاصه کرد. بازار کار مهندسی در ایران گسترده است؛ از شرکتهای دانشبنیان و پروژههای ساختوساز تا حوزهٔ نرمافزار و شبکه که تقاضای مداوم برای نیروی مهندسی دارد.
مسیرهای شغلی و صنایع مرتبط
دامنهٔ فعالیت‌های شغلی مهندسی اپتیک و لیزر گسترده است. فهرست زیر نمونه‌هایی از این فعالیت‌ها را نشان می‌دهد:
- طراحی سامانه نوری
- لیزر و تجهیزات نوری
- آزمایشگاه و کنترل کیفیت
- تحقیق و توسعه
- فروش فنی و خدمات تجهیزات
این رشته مناسب چه کسانی است؟
موفقیت در مهندسی اپتیک و لیزر بیشتر از آنکه به نمره وابسته باشد، به تناسب شخصیت وابسته است. کسانی که می‌خواهند مهارتی مستقیماً قابل‌استفاده در بازار کار داشته باشند. در ادامهً، چند نشانهٔ این تناسب را مرور می‌کنیم: بیشتر فارغ‌التحصیلان موفق مهندسی اپتیک و لیزر این ویژگی‌ها را داشته‌اند:
- داوطلبانی که به حل مسائل فنی و کار با ابزار و سامانه‌ها علاقه دارند
مزایا و چالش‌های رشته
برای تصمیم آگاهانه دربارهٔ مهندسی اپتیک و لیزر، باید در کنار فرصت‌ها، چالش‌های آن را هم دیده باشید. هر انتخاب، کم و بیش هزینه‌ای دارد.
نقاط قوت و فرصت‌ها
- پایه میان‌رشته‌ای قوی
- ارتباط مستقیم با آزمایش و ساخت
- مناسب برای پژوهش و توسعه فناوری
- امکان ادامه تحصیل بین‌المللی
چالش‌ها و ملاحظات
- بازار کار کوچک و تخصصی
- نیاز جدی به ریاضی و فیزیک
- هزینه و محدودیت تجهیزات
- فاصله میان مدرک و شغل
- الزام رعایت ایمنی لیزر
ادامه تحصیل و تحصیلات تکمیلی
پس از کارشناسی، امکان ادامهٔ تحصیل در کارشناسی ارشد و دکتری در گرایشهای تخصصی یا حوزه‌های میان‌رشته‌ای مانند مدیریت ساخت و فناوری اطلاعات وجود دارد. تصمیم دربارهٔ ادامهٔ تحصیل معمولاً در سال‌های پایانی کارشناسی گرفته میشود، اما آشنایی اولیه با مسیر آن، جذب در بازار کار را پیش از ورود برنامه‌ریزی می‌کند.
?مهندسی اپتیک و لیزر در کدام گروه آموزشی ارائه میشود؟
رشته مهندسی اپتیک و لیزر در گروه «فنی و مهندسی» قرار دارد و در دانشگاههای مختلف با کدرشته‌محل‌های جداگانه ارائه میشود. برای دیدن دقیقِ ظرفیت و آخرین رتبهٔ قبولی هر کد، از فهرست رشته‌محل‌ها استفاده کنید.
?پذیرش در رشته مهندسی اپتیک و لیزر چگونه انجام میشود؟
مسیر اصلی پذیرش، کنکور سراسری و انتخاب این رشته در کارت انتخاب رشته است. علاوه بر آن، برخی دانشگاه‌ها ظرفیت‌های ویژه یا فرآیندهای پذیرش جداگانه‌ای دارند که در اطلاعیه‌های همان سال اعلام میشود.
?مهندسی اپتیک و لیزر در چه دانشگاههایی ارائه میشود؟
این رشته در دانشگاههای مختلفی از جمله دانشگاههای دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی ارائه میشود. کیفیت و ظرفیت هر کد به دانشگاه، شهر و رتبهٔ داوطلب بستگی دارد. فهرست کامل کدرشتهمحلها در سامانهٔ انتخاب رشته قابل بررسی است.
?گرایشهای رشته مهندسی اپتیک و لیزر کداماند؟
گرایشهای مهندسی اپتیک و لیزر به دانشگاه و مقطع تحصیلی بستگی دارند. از جملهٔ سطوح و گرایشهای رایج میتوان به «اپتیک» و «لیزر» اشاره کرد. توضیحات کاملتر را در بخش گرایشهای همین مقاله بخوانید.
?مهمترین دروس رشته مهندسی اپتیک و لیزر چه هستند؟
از مهمترین دروس دوره کارشناسی مهندسی اپتیک و لیزر میتوان به «ریاضی عمومی و معادلات دیفرانسیل»، «فیزیک پایه و آزمایشگاه فیزیک»، «الکترومغناطیس» اشاره کرد. عنوان و ترتیب دقیق دروس به دانشگاه و برنامهٔ آموزشی بستگی دارد.
?چه دروس دبیرستانی برای ورود به مهندسی اپتیک و لیزر مؤثرند؟
موفقیت در مهندسی اپتیک و لیزر با تسلط بر دروس «فیزیک»، «ریاضی»، «هندسه» ارتباط مستقیمی دارد. تقویت این دروس هم در کنکور و هم در درک دروس دانشگاهی به‌خوبی جواب می‌دهد.
?بازار کار رشته مهندسی اپتیک و لیزر چگونه است؟
بازار کار مهندسی اپتیک و لیزر در صنایع و محیطهای مختلفی تعریف شده است؛ از جمله «طراحی سامانه نوری»، «لیزر و تجهیزات نوری»، «آزمایشگاه و کنترل کیفیت». بازار کار مهندسی در ایران گسترده است؛ از شرکتهای دانشبنیان و پروژههای ساختوساز تا حوزهٔ نرمافزار و شبکه که تقاضای مداوم برای نیروی مهندسی دارد.
?آیا ادامه تحصیل در مهندسی اپتیک و لیزر ممکن است؟
بله. پس از کارشناسی، امکان ادامهٔ تحصیل در کارشناسی ارشد و دکتری در گرایشهای تخصصی یا حوزه‌های میان‌رشته‌ای مانند مدیریت ساخت و فناوری اطلاعات وجود دارد.
شانس قبولی در رشته مهندسی اپتیک و لیزر را بسنجید
معرفی رشته، قدم نخست است. قدم بعدی، دیدن کدرشتهمحلها، ظرفیت و آخرین رتبهٔ قبولی این رشته بر اساس رتبه و سهمیهٔ شماست.
بررسی کدرشته‌محل‌های این رشته در جستجوی پیشرفتهرشتههای مرتبط
فیزیک و فیزیک مهندسی
انتخاب یک رشته تنها به علاقه نیست؛ باید بدانید در طول چند سال چه می‌خوانید، پس از فارغ‌التحصیلی چه گزینه‌هایی دارید و این رشته با ویژگی‌های شما هم‌خوانی دارد یا نه. رشته‌های گروه علوم پایه و میان‌رشته‌ای به کشف قوانین بن
مهندسی مخابرات
اگر مهندسی مخابرات را در کارت انتخاب رشته خود دارید، آشنایی با ساختار آموزشی و خروجی شغلی آن پیش از تصمیم‌گیری ضروری است. رشته‌های گروه فنی و مهندسی، دانش نظری علوم پایه را به محصولات، سیستم‌ها و زیرساخت‌های واقعی تبدیل
برنامه‌نویسی
رشته برنامه‌نویسی یکی از رشته‌های گروه «فنی و مهندسی» است که در دانشگاههای کشور ارائه میشود. مهندسی یعنی طراحی، ساخت و بهینه‌سازی با توجه به محدودیت‌های هزینه، ایمنی و زمان؛ بنابراین آموزش آن ترکیبی از نظریه، آزمایشگاه
فناوری اطلاعات و ارتباطات
فناوری اطلاعات و ارتباطات از رشته‌های شناخته‌شدهٔ گروه «فنی و مهندسی» در کنکور است. مهندسی یعنی طراحی، ساخت و بهینه‌سازی با توجه به محدودیت‌های هزینه، ایمنی و زمان؛ بنابراین آموزش آن ترکیبی از نظریه، آزمایشگاه و پروژه‌ها