انتخاب یک رشته تنها به علاقه نیست؛ باید بدانید در طول چند سال چه می‌خوانید، پس از فارغ‌التحصیلی چه گزینه‌هایی دارید و این رشته با ویژگی‌های شما هم‌خوانی دارد یا نه. رشتههای گروه آموزش و تربیت به تربیت معلم و متخصصان آموزشی برای نظام آموزش و پرورش می‌پردازند و کارورزی در مدارس بخش اصلی آن‌هاست. در ادامه، رشته علوم تربیتی را در گروه «آموزش و تربیت» بررسی می‌کنیم.
معرفی رشته
برای شناخت یک رشته، سه سؤال اساسی وجود دارد: چه می‌خوانیم، کجا می‌خوانیم و پس از فارغ‌التحصیلی چه کار می‌توانیم بکنیم. در ادامهٔ این مقاله، این سه سؤال را برای رشته علوم تربیتی پاسخ می‌دهیم.
سطوح و گرایشهای ارائه‌شده
در طول دوره یا پس از آن، مسیرهای مختلفی برای تخصصی‌شدن در علوم تربیتی وجود دارد. فهرست زیر نمونه‌هایی از این مسیرها را نشان میدهد:
- برنامهریزی آموزشی
- مدیریت آموزشی
- تکنولوژی آموزشی
- تحقیقات آموزشی
- فلسفه آموزش و پرورش
- آموزش و بهسازی منابع انسانی
- آموزش بزرگسالان
دروس مهم دوره کارشناسی
عنوان و ترتیب دقیق دروس علوم تربیتی میان دانشگاه‌ها و برنامه‌های آموزشی مختلف تفاوت دارد و دروس کارآموزی یا عملی نیز در برخی برنامه‌ها ارائه می‌شوند. با این حال، مهمترین دروس این رشته را میتوان در فهرست زیر دید:
- مبانی و اصول آموزش و پرورش
- فلسفه آموزش و پرورش
- جامعهشناسی آموزش و پرورش
- روانشناسی عمومی
- روانشناسی تربیتی
- روانشناسی رشد
- تاریخ آموزش و پرورش در ایران و جهان
- روش‌ها و فنون تدریس
- اصول و مبانی برنامهریزی درسی
- برنامهریزی آموزشی
- تکنولوژی آموزشی
- آموزش و پرورش تطبیقی
پیش‌نیازهای دبیرستانی
برای ورود به علوم تربیتی و درک بهتر دروس دانشگاهی آن، توجه به دروس زیر در دوران دبیرستان مفید است:
- روانشناسی
- جامعهشناسی
- آمار و ریاضی پایه
- زبان و ادبیات فارسی
- زبان انگلیسی
آینده شغلی و بازار کار
بازار کار این گروه عمدتاً در آموزش و پرورش و همچنین در حوزههای آموزش آزاد، مراکز فرهنگی و آموزشهای سازمانی قرار دارد.
مسیرهای شغلی و صنایع مرتبط
فارغ‌التحصیلان علوم تربیتی می‌توانند در محیط‌ها و جایگاه‌های شغلی مختلفی فعالیت کنند. مهمترین آن‌ها عبارتند از:
- کارشناس آموزش و آموزش سازمانی
- طراح آموزشی
- پژوهش و ارزیابی آموزشی
- تولید محتوای یادگیری و مربی‌گری
- تدریس به عنوان معلم
شناخت ویژگی‌های شخصی برای انتخاب این رشته
موفقیت در علوم تربیتی بیشتر از آنکه به نمره وابسته باشد، به تناسب شخصیت وابسته است. کسانی که به دنبال مسیر شغلی روشن در نظام آموزش و پرورش هستند. در ادامهً، چند نشانهٔ این تناسب را مرور می‌کنیم: اگر این ویژگی‌ها را دارید، علوم تربیتی می‌تواند برای شما مناسب باشد:
- داوطلبانی که به تدریس و کار با دانش‌آموزان علاقه دارند
بررسی نقاط قوت و ضعف
هیچ رشته‌ای بدون نقاط قوت و چالش نیست. شناخت هر دو وجه، معیار واقع‌بینانه‌ای برای انتخاب می‌سازد. در ادامه، مهمترین مزایا و چالش‌های علوم تربیتی را فهرست کرده‌ایم.
نقاط قوت و فرصت‌ها
- ارتباط مستقیم با مسئله یادگیری
- تنوع محیطهای کاری
- امکان ترکیب با فناوری
- پایه مناسب برای پژوهش آموزشی
چالش‌ها و ملاحظات
- مدرک به‌تنهایی شغل نمی‌سازد
- بازار کار ناهمگون و قراردادی
- سهم قابل‌توجه درس‌های نظری
- نیاز به آمار و پژوهش
- استخدام آموزش‌وپرورش مسیر جداگانه دارد
ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر
امکان ادامهٔ تحصیل در مقاطع ارشد و دکتری در رشتههای علوم تربیتی، روانشناسی تربیتی و مدیریت آموزشی فراهم است. ادامهٔ تحصیل برای بسیاری از فارغ‌التحصیلان علوم تربیتی مسیر جدی برای تخصصی‌شدن و ارتقای جایگاه شغلی محسوب میشود.
?علوم تربیتی در کدام گروه آموزشی ارائه میشود؟
رشته علوم تربیتی در گروه «آموزش و تربیت» قرار دارد و در دانشگاههای مختلف با کدرشته‌محل‌های جداگانه ارائه میشود. برای دیدن دقیقِ ظرفیت و آخرین رتبهٔ قبولی هر کد، از فهرست رشته‌محل‌ها استفاده کنید.
?پذیرش در رشته علوم تربیتی چگونه انجام میشود؟
مسیر اصلی پذیرش، کنکور سراسری و انتخاب این رشته در کارت انتخاب رشته است. علاوه بر آن، برخی دانشگاه‌ها ظرفیت‌های ویژه یا فرآیندهای پذیرش جداگانه‌ای دارند که در اطلاعیه‌های همان سال اعلام میشود.
?علوم تربیتی در چه دانشگاههایی ارائه میشود؟
این رشته در دانشگاههای مختلفی از جمله دانشگاههای دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی ارائه میشود. کیفیت و ظرفیت هر کد به دانشگاه، شهر و رتبهٔ داوطلب بستگی دارد. فهرست کامل کدرشتهمحلها در سامانهٔ انتخاب رشته قابل بررسی است.
?گرایشهای رشته علوم تربیتی کداماند؟
گرایشهای علوم تربیتی به دانشگاه و مقطع تحصیلی بستگی دارند. از جملهٔ سطوح و گرایشهای رایج میتوان به «برنامهریزی آموزشی» و «مدیریت آموزشی» اشاره کرد. توضیحات کاملتر را در بخش گرایشهای همین مقاله بخوانید.
?مهمترین دروس رشته علوم تربیتی چه هستند؟
از مهمترین دروس دوره کارشناسی علوم تربیتی میتوان به «مبانی و اصول آموزش و پرورش»، «فلسفه آموزش و پرورش»، «جامعهشناسی آموزش و پرورش» اشاره کرد. عنوان و ترتیب دقیق دروس به دانشگاه و برنامهٔ آموزشی بستگی دارد.
?چه دروس دبیرستانی برای ورود به علوم تربیتی مؤثرند؟
موفقیت در علوم تربیتی با تسلط بر دروس «روانشناسی»، «جامعهشناسی»، «آمار و ریاضی پایه» ارتباط مستقیمی دارد. تقویت این دروس هم در کنکور و هم در درک دروس دانشگاهی بهخوبی جواب میدهد.
?بازار کار رشته علوم تربیتی چگونه است؟
بازار کار علوم تربیتی در صنایع و محیطهای مختلفی تعریف شده است؛ از جمله «کارشناس آموزش و آموزش سازمانی»، «طراح آموزشی»، «پژوهش و ارزیابی آموزشی». بازار کار این گروه عمدتاً در آموزش و پرورش و همچنین در حوزههای آموزش آزاد، مراکز فرهنگی و آموزشهای سازمانی قرار دارد.
?آیا ادامه تحصیل در علوم تربیتی ممکن است؟
بله. امکان ادامهٔ تحصیل در مقاطع ارشد و دکتری در رشتههای علوم تربیتی، روانشناسی تربیتی و مدیریت آموزشی فراهم است.
شانس قبولی در رشته علوم تربیتی را بسنجید
معرفی رشته، قدم نخست است. قدم بعدی، دیدن کدرشتهمحلها، ظرفیت و آخرین رتبهٔ قبولی این رشته بر اساس رتبه و سهمیهٔ شماست.
بررسی کدرشته‌محل‌های این رشته در جستجوی پیشرفتهرشتههای مرتبط
آموزش ابتدایی
اگر آموزش ابتدایی را در کارت انتخاب رشته خود دارید، آشنایی با ساختار آموزشی و خروجی شغلی آن پیش از تصمیم‌گیری ضروری است. این گروه زیر نظر وزارت آموزش و پرورش اداره میشود و تعهد خدمت پس از فارغ‌التحصیلی در آن نقش مهمی دا
آموزش پزشکی
رشته آموزش پزشکی یکی از رشتههای گروه «پزشکی و سلامت» است که در دانشگاههای کشور ارائه میشود. رشتههای گروه پزشکی و سلامت به حفظ و ارتقای سلامت انسان می‌پردازند و آموزش آن‌ها زیر نظر وزارت بهداشت و با کارورزی بالینی در
آموزش تربیت دبیر
انتخاب یک رشته تنها به علاقه نیست؛ باید بدانید در طول چند سال چه می‌خوانید، پس از فارغ‌التحصیلی چه گزینه‌هایی دارید و این رشته با ویژگی‌های شما هم‌خوانی دارد یا نه. این گروه زیر نظر وزارت آموزش و پرورش اداره میشود و تعه
آموزش زبان‌های خارجی
آموزش زبان‌های خارجی از رشتههای شناخته‌شدهٔ گروه «زبان و ادبیات» در کنکور است. این گروه شامل ادبیات فارسی، زبان و ادبیات انگلیسی و سایر زبان‌های زنده دنیا میشود و مهارت اصلی آن‌ها درک عمیق متن و تولید نوشتاری است. در ا